Ana Sayfa İcra-Yasal Takip İcra Takibinde Borçlunun Hakları

İcra Takibinde Borçlunun Hakları

Türk İcra Hukuku, alacağını alamayan alacaklının borçludan alacağını alabilmesi için etkili bir cebri icra yolu öngörmüştür.  Alacaklının devletin gücüyle beraber borçlu karşısında çok güçlü hale gelmesini gözeten kanun koyucu, borçlunun da hakkını koruyabilmek adına; borçluya da etkili kanuni haklar tanımıştır.

İcra takibinin çok fazla usuli (şekli) kurallarının olması nedeniyle; ödeme emri alan bir borçlu ne yapacağını bilemez. Hangi prosedürü işletmesi gerektiği konusunda hiçbir fikri yoktur. Birçok defa haklı olduğu halde, şekli prosedürü bilmediği için icra dosyasına ödeme yapmak zorunda kalır.

Bu kapsamda sizler için icra takibinin başlangıcından sonuçlanmasına kadar ki aşamalar için bir rehber hazırladık. Aşağıdaki rehberi inceleyerek hangi aşamada nasıl hareket etmeniz gerektiğine siz karar verebilirsiniz.

Ödeme Emrine İtiraz

  • Bir icra dosyası açılmasının ardından borçlu hakkında haciz işlemlerinin uygulanabilmesi için, borçluya bir ödeme emri tebliğ edilmesi gereklidir. Bu ödeme emrinin İİK uyarınca gerekli şartlara sahip bir ödeme emri olması gereklidir. Ödeme emrinin borçluya tebliğ edilmesinden itibaren borçlunun ilk yasal hakkı; ödeme emrine itiraz etmektir.

Ödeme emrine itiraz etmek isteyen borçlunun; Genel haciz yolu ile takipte ödeme emrini tebliğ aldığı tarihten itibaren 7 gün içerisinde icra dairesine basit bir itiraz dilekçesi ile başvurabilir. Borçlunun ödeme emrine itirazı ile beraber icra takibi duracaktır. Bundan sonra alacaklının icra takibine devam edebilmesi için itirazın kaldırılması yahut itirazın iptali davalarından birini açması gereklidir.

  • Kambiyo senetlerine mahsus haciz yolunda ise; ödeme emrinin tebliğinden itibaren 5 gün içerisinde İcra Mahkemesi’ne itirazın yapılması gereklidir. Ayrıca genel haciz yolu ile takipten farklı olarak bu takip yolunda itirazın dayanağını oluşturan belgelerin olması önemlidir. Çünkü bu takip yolunda yapılan itiraz takibi durdurmadığı için; yapılan itirazın yeterli belge ile güçlendirilmediği hallerde İcra Mahkemesi tarafından takibin durmasına karar verilmemektedir.

Borçlu tarafından yapılan ödeme emrine itirazın ardından alacaklı itirazın iptali ya da itirazın kaldırılması davası açıp kazanması halinde takibin devamına karar verilecektir. Borçlunun bu aşamadan sonra elindeki bir diğer imkan ise; alacaklıya karşı menfi tespit davası açmak olacaktır. Menfi tespit davası açmak; her ne kadar icra takibini durdurmaz ise de; davanın sonucunda borçlunun borçsuz olduğunu kanıtlaması halinde icra takibi düşecektir.

Menfi tespit davasının prosedür ve uyulması gereken şartlar ile ilgili bu yazımızı okuyabilirsiniz. İcra takibine itiraz prosedürü ile ilgili olarak da İcra Takibine İtiraz adlı yazımızı okumanızı tavsiye ederim.

İcra Takibinin Taliki ve İptali

İcra takibinin başlatılmasından sonra borçlu tarafından alacaklıya ödeme yapılmış olması, yahut alacaklı tarafından borçluya borcunu ifa etmesi için süre verilmiş olması halinde borçlu icra takibinin talikini ve iptalini talep edebilir. Ancak bu yola başvurabilmenin ön şartı yapılan ödeme veya verilen sürenin takibin kesinleşmesinden sonra yapılmış olması gereklidir. Ayrıca takibin zamanaşımına uğraması halinde de borçlu tarafından icra takibinin iptali talep edilebilir.

Haciz Aşamasında Borçlunun Hakları

Borçluların bilgi sahibi olmadıkları alanların biri de mallarının haczedilmesidir. İcra Hukuku’nda takibin kesinleşmesinden sonra borçlunun menkul ve gayrimenkul malları üzerinde haciz işlemi yapılabilmektedir. Bu haciz işlemlerinin ardından borçlunun ödeme yapmaması halinde haczedilen malların satışı söz konusu olmaktadır. Bu husustaki en önemli detay ise; haczedilen malın menkul olması halinde haciz tarihinden itibaren 6 ay içerisinde, gayrimenkul ise haciz tarihinden itibaren bir sene içerisinde satışının talep edilmesi gereklidir.

Kanunda çok açık bir şekilde düzenlenmiş olan bu düzenleme, uygulamada birçok defa göz ardı edilebilmektedir. Halbuki bu durum açık bir şekilde hacizlerin düşmesine neden olmaktadır. Hacizlerin düşmesinin ardından malları satılan borçlunun; yapılan işleme karşı Şikayet yoluna gitmesi gereklidir. İcra mahkemesine giderek şikayet dilekçesi vermesi halinde; yapılan satış işlemi iptal ettirilebilir. Borçluların kanunu bilmemesinden yararlan birçok avukat bu şekilde defalarca borçlunun mallarını sattırmayı başarmışlardır. Özellikle dikkat edilmesi gereken konuların başında bu husus gelir.

Borçlunun Şikayet Hakkı

İcra dairesi eliyle yapılan icra takibi işlemlerine karşı; borçlu tarafından şikayet yoluna gidilebilir. Şikayet yolunda görevli merci İcra Mahkemesi’dir. Bir icra memurunun yaptığı işin kanuna ve hukuka aykırı olduğunu düşünen borçlular işlemin yapıldığı tarihten itibaren 7 gün içerisinde İcra Mahkemesine Şikayette bulunarak işlemin iptal edilmesini sağlayabilirler.

Borçlunun şikayet hakkını kullanabileceği hallere örnekler;

  • Borçluya karşı usulsüz tebligat yapılması halinde, borçlu şikayet yoluna giderek yapılan tebligatın iptal ettirilmesini sağlayabilir. Eğer gönderilen tebligat bir ödeme emri ise; o halde takibin iptal ettirilmesi dahi gündeme gelebilir.
  • Haciz süresi dolan menkul ya da gayrimenkul malların satışa çıkarılması halinde de şikayet yoluna gidilerek işlem durdurulabilir.
  • Kanun ve yönetmeliğin icra memuruna yapmasını ve yapmamasını emrettiği herhangi bir hareketin, icra memuru tarafından yapılması yahut yapılmaması halinde, eylemin gerçekleştiği günden itibaren 7 gün içinde şikayet yoluna gidilebilir.
  • Kambiyo senetlerine mahsus haciz yolunda; takibin dayanağını oluşturan kambiyo senedinin, asli unsurları taşımamasına rağmen icra müdür tarafından takip başlatılması halinde icra müdürünün işlemine karşı şikayet yoluna gidilerek takip iptal ettirilebilir.
  • Rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takipte, rehinli malın paraya çevrilmesine başvurmadan genel haciz yolu ile takip yapılması halinde yine şikayet yoluna gidilerek takip iptal ettirilebilir.

Burada kısa kısa maddeler şeklinde belirtiklerimiz birer örnek olup icra memurunun hukuka aykırı tüm icra takip işlemlerine karşı şikayet yoluna gidilebilir. Ayrıca şikayet yolu ile ilgili olarak uyulması gereken süre ve prosedür ile ilgili olarak İcra Hukukunda Şikayet adlı yazımızı okuyabilirsiniz.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz