Ana Sayfa İcra-Yasal Takip İcra Takibi Türleri

İcra Takibi Türleri

İcra takibi, alacaklıya alacağını devlet gücüyle alma hakkı sağlayan yasal bir yoldu. Fakat İcra takibinde borçlu durumda bulunan kimsenin malvarlığına devlet eliyle müdahale edilebilmesi için çok sıkı şekil şartları getirilmiştir. Bu şekil şartlarının ne olduğu ise; icra takibi türlerine göre farklılık göstermektedir. İcra takibi; İlamlı ve İlamsız İcra Takibi olmak üzere iki ana başlığa ayrılır. Ayrıca bu iki ana başlık da kendi içerisinde Genel Haciz Yoluyla Takip, Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz Yoluyla Takip, Rehnin Paraya Çevrilmesi Yolu İle Takip olmak üzere üç yan başlığa daha ayrılmaktadır.

Bu takip türleri; icra takibinde uyulması gereken şekil şartları açısından önem arz etmektedir. Bu nedenle bunların hepsini tek tek ele alacağız.

İlamlı İcra Takibi

İlamlı icra takibi, bir mahkeme kararına dayanan takiplerdir. Yani bir dava neticesinde mahkeme tarafından verilen kararın icra edilebilir olması halinde, icra dairesi aracılığıyla yerine getirilmesidir. İlamlı icra yapılabilmesi için bir mahkeme kararı olması şarttır. Bu kapsamda bir mahkeme kararına dayanarak yapılan İlamlı İcra takibinde alacaklının eli daha kuvvetlidir.

Borçluya karşı ilamlı yapılan takiplerde İlamsız takiplerden farklı olarak borçlunun 7 gün içerisinde takibe itiraz etme imkanı yoktur. Borçlunun itiraz etmesi halinde dahi icra takibini durdurması mümkün değildir. İlamlı İcrada borçlunun elinde iki tane imkan vardır. Borçlunun elindeki imkanlar şöyledir;

  • Alacaklının alacağının dayanağını oluşturan mahkeme kararı (ilam) henüz kesinleşmemişse, Yargıtay’dan Tehrirİ İcra (erteleme) kararı vermesini isteyebilir. Bu talebin üzerine Yargıtay dosyayı ön incelemeye alarak eğer borçlunun haklı olabileceğini düşünürse belli bir teminat karşılığında Tehrir-i İcra kararı verir.
  • Borçlu borcu ilamın icraya konulmasına kadar ki süreçte borcunu ödediğini, yahut alacaklıdan ödeme konusunda zaman aldığını iddia eder veya mahkeme ilamının zamanaşımına uğradığını düşünür ise; takibin geri bırakılmasını talep edebilir.

İlamlı icra takibine karşı takibin durdurulabilmesi için borçlunun bu iki seçenekten birine başvurması gerekir aksi halde icra takibini durdurması mümkün değildir.

İlamsız İcra Takibi

İlamsız icra; para ve teminat alacakları için öngörülmüş olan bir başka takip yoludur. Para ve teminat alacaklarında mahkeme kararı almaya gerek kalmadan, alacaklının elindeki senet, fatura gibi alacağını belgeleyen bir evrak ile icra dairesine başvurması yeterlidir. İlamsız icra takiplerinde mahkeme kararına gerek olmadığı gibi ilamlı icraya göre borçlunun başvurabileceği imkanlar daha fazladır. Ayrıca alacaklı ilamsız icra takibinde hiçbir belgeye dayanmadan dahi icra takibi başlatabilir fakat icra takibinin başarıya ulaşma şansı çok azdır.

Para ve teminat alacakları dışında ilamsız icra takibi yapılması kural olarak mümkün değildir. Fakat kanunda kira bedelinin ödenmemesi ve kira süresinin bitmesi halinde; gayrimenkullerin ilamsız icra yolu ile tahliyesi için icra takibi yapılabilir.

İlamsız icra takiplerine karşı borçluların ödeme emrine karşı 7 gün içinde itiraz etme hakları vardır. Bu itiraz icra takibini durdurur. İcra takibine itiraz edilmemesi halinde ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde takip kesinleşir. Takibin kesinleşmesinden sonra borçlunun, borcunun olmadığını ispatlayabilmek amacıyla Menfi Tespit Davası açması gereklidir.

Menfi tespit davası ile ilgili olarak gerekli bilgileri alabilmek için Menfi Tespit Davası ile Borçtan Kurtulma adlı yazımızı okumanızı tavsiye ederiz.

İlamsız icra takibini de kendi içerisinde Genel Haciz Yoluyla Takip, Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz Yolu ile takip olarak ikiye ayrılır.

Genel Haciz Yolu İle Takip

İlamsız Takibin, türlerinden bir tanesi genel haciz yolu ile takiptir. Kambiyo senetlerine bağlanmayan (çek, bono, poliçe) alacakların tahsili için başvurulan takip yolu genel haciz yolu ile takiptir. Alacaklılar tarafından genellikle yapılan takiplerin çoğu bu haciz yolu ile yapılmaktadır.

İcra takibi başlatılabilmesi açısından alacaklı için daha kolay bir yol olan genel haciz yolunda, alacaklı herhangi bir senede, belgeye, faturaya dahi dayanmadan takip başlatabilirken borçlu da bir basit itiraz dilekçesi ile icra takibini durdurabilmektedir.

Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz Yolu İle Takip

Alacaklının bu takip yoluna başvurabilmesi için elinde alacağını kanıtlar nitelikte (bono, çek, poliçe) kambiyo senedi bulunması gereklidir. Alacaklılar takibin dayanağını oluşturan kambiyo senedi ile birlikte icra dairesine giderek takip başlatabilir. Genel haciz yolu ile takibe göre alacaklı açısından daha avantajlı olan kambiyo senetlerine mahsus haciz yolunda; şekil şartları da biraz daha ağırdır. Daha takibin başlatılması aşamasında bile; takibin dayanağını oluşturan kambiyo senedinin icra müdürü tarafından şekli olarak incelenmesi ve icra kasasına teslim alınması gereklidir.

İcra müdürünün şekli denetimine tabi olan kambiyo senetlerinde; vadesi gelmemiş olması, imzasız olması yahut kambiyo senetlerinin asli unsurlarında bir eksiklik bulunması halinde takibin reddedilmesi gereklidir. Gerekli asli unsurları taşımayan kambiyo senedine dayanılarak takip başlatılması halinde borçlu tarafından bu icra işlemi ilgili merciye “Şikayet” edilmek suretiyle; icra takibi iptal ettirilebilir.

Bu takip yolunda borçlu tarafından yapılan itiraz; diğer takip yollarından farklı olarak takibi durdurmaz. Ancak haczedilen malların satılması, takip kesinleşinceye kadar mümkün değildir.

Bir icra takibinde ne zaman, hangi şartlarda, nasıl Şikayet yoluna gidilebileceği ile ilgili olarak İcra Hukukunda Şikayet adlı yazımızı okuyabilirsiniz.

Genel haciz yolu ile takip ve kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takipte icra takibi sürecinin nasıl ilerlediği konusunda bilgi almak için İcra Takibi Süreci adlı yazımızı okumanızı tavsiye ederim.

Rehnin Paraya Çevrilmesi Yolu İle Takip

Alacakların menkul yahut gayrimenkul mallar ile teminat altına alındığı durumlarda; borçlunun borcunu ödemesi için rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapılır. Alacağın menkul ya da gayrimenkul ile teminat altına alınmış olmasına göre de takip edilecek prosedür de farklılıklar oluşur. Ayrıca alacağın bir menkul ya da gayrimenkul mal ile teminat altına alınmış olması halinde alacaklı ilk olarak Rehnin Paraya Çevrilmesi Yolu ile Takibe başvurmak zorundadır. Bu takip yoluna başvurulmadan diğer haciz yolları ile takip yapma talebi icra müdürü tarafından reddedilir. Bu kuralın tek istisnası; alacaklının alacağının kambiyo senedine dayanması halinde alacaklı kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapabilir.

Değerli okurlarımız icra takibi türleri ile ilgili genel bilgiler vermeye çalıştık. Bu icra takip türlerinden biriyle karşı karşıya kalan borçluların ne tür haklarının olduğu ve icra takibi sürecinde hangi imkanları kullanabileceklerine ilişkin olarak İcra Takibinde Borçlunun Hakları adlı yazımızı okuyabilirsiniz

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz